-
Zupa krem z dyni i buraka z czerwoną soczewicą
Zupa krem z dyni i buraka z dodatkiem czerwonej soczewicy. Prosty wegański przepis na 3 porcje, gotowy po około 30 minutach gotowania.
-
Czy kawa i herbata hamuje wchłanianie żelaza?
Czy herbata hamuje wchłanianie żelaza? Co z kawą, matchą i rooibosem? Wiele osób nie wyobraża sobie posiłku bez herbaty. Tego nawyku uczono nas często już w przedszkolu. Problem pojawia się wtedy, gdy przy niskiej ferrytynie albo podczas odbudowy zapasów żelaza taki napój zaczyna mieć realne znaczenie dla wchłaniania żelaza z posiłku. Na początku jednak warto też uporządkować jedną rzecz. W diecie mamy żelazo hemowe i niehemowe. Żelazo hemowe pochodzi z produktów odzwierzęcych i zwykle wchłania się łatwiej. Żelazo niehemowe znajduje się głównie w produktach roślinnych i żywności fortyfikowanej, a jego wchłanianie jest znacznie bardziej zależne od tego, co pojawia się…
-
Kwas fitynowy – czy jest szkodliwy? Fakty i mity
Kwas fitynowy regularnie wraca w internetowych ostrzeżeniach jako składnik, który blokuje składniki odżywcze i czyni produkty roślinne mniej wartościowymi. To jednak zbyt prosty skrót. Kwas fitynowy rzeczywiście może zmniejszać biodostępność części składników mineralnych, zwłaszcza żelaza i cynku, ale znaczenie tego efektu zależy od całego kontekstu diety, sposobu przygotowania żywności i tego, czy mówimy o pojedynczym posiłku, czy o długoterminowym sposobie żywienia. Czym jest kwas fitynowy i gdzie występuje? Kwas fitynowy należy do naturalnych składników roślin. Znajduje się w warstwie aleuronowej zbóż, nasion, orzechów, warzyw i owoców, gdzie stanowi główną formę magazynu fosforu (60-70%). Niektóre produkty roślinne zawierają go więcej fitynowego…
-
Czy grzyby są ciężkostrawne i nie mają wartości odżywczych?
Czy grzyby są ciężkostrawne? Nie dla każdego. U zdrowej osoby niewielka lub umiarkowana porcja dobrze ugotowanych grzybów zwykle nie musi powodować dolegliwości. Znaczenie mają gatunek, wielkość porcji, sposób przygotowania oraz indywidualna wrażliwość przewodu pokarmowego. Objawy częściej pojawiają się po dużej porcji, potrawie tłustej albo u osób z IBS wrażliwych na mannitol i inne fermentujące węglowodany. Artykuł zaktualizowany 22 lipca 2026 roku. Treść opiera się na aktualnych materiałach Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej, przeglądzie badań klinicznych i zaleceniach Monash FODMAP. Czy grzyby rzeczywiście są ciężkostrawne? Określenie „ciężkostrawne” jest bardzo ogólne. Grzyby zawierają chitynę, czyli składnik ścian komórkowych, którego ludzkie enzymy trawienne nie…
-
Dieta wegańska „keto” – czy warto na nią przechodzić?
Dieta ketogenna pierwotnie została zaprojektowana w celu wspierania leczenia padaczki lekoopornej u dzieci i wciąż jest skuteczną metodą niefarmakologicznego leczenia tej choroby. Oprócz padaczki dieta ketogenna stosowana jest też przy dwóch wadach metabolizmu: deficycie kompleksu dehydrogenazy pirogronianowej i deficycie transportera glukozy GLUT1. W przypadku tych chorób i wad metabolizmu dieta ketogenna ma działanie terapeutyczne. Jednak w ostatnich latach zainteresowanie dietą ketogenną wzrosło zarówno w środowisku naukowym, jak i wśród osób niezwiązanych z nauką i influencerów. Jest promowana jako zdrowa dieta, łatwa do użycia przy redukcji masy ciała, czy korzystna dla pracy mózgu i funkcji poznawczych. Dieta wegańska „keto” – czy warto na nią…
-
Wegetarianizm genetycznie uwarunkowany?
Może udało Ci się dostrzec w sieci nagłówki typu „wegetarianizm zależy od genów”, „Nie każdy może być wege” albo „Wygląda na to, że nie każdy da radę być wegetarianinem”? Skąd to się wzięło? Od kilku dni w sieci krążą wyniki badania, w którym przeprowadzono analizę genomu ponad 5 tys. wegetarian i porównano ich z danymi ponad 300 tys. osób jedzących tradycyjnie (projekt badania UK Biobank). Autorzy badania znaleźli 34 geny, które mogą mieć potencjalnie powiązania z wegetarianizmem i 3 geny, które mogą być w istotny sposób powiązane z przestrzeganiem tej diety. Do tego 2 z tych 3 najbardziej istotnych genów (NPC1…
-
Nastolatek na diecie wegańskiej
Nastolatek na diecie wegańskiej – czy to zdrowe? No właśnie. Jeżeli jesteś rodzicem nastolatka, który podejmuje taką decyzję, a ty nie wyobrażasz sobie, jak od teraz będzie wyglądać jego dieta, daj sobie czas na przeczytanie tego artykułu. Postaram się przekonać cię, że dieta roślinna może być bardzo zdrowym sposobem odżywiania. Jednocześnie jednak wyjaśnię, na co zwrócić uwagę w takiej diecie i jakie problemy mogą się pojawić. Wymagania żywieniowe nastolatków zmieniają się dynamicznie. Kiedy dzieci wchodzą w okres dojrzewania, zwiększa się ich tempo rozwoju fizycznego i tym samym zapotrzebowanie na składniki odżywcze (m.in. wapń, żelazo, cynk, białko, tłuszcze itp.). Dodatkowo wraz…
-
Dlaczego nie warto gardzić kaszą?
Dlaczego nie warto gardzić kaszą? Czyli o tym, dlaczego kasze warto jeść i kupować. Pełnoziarniste kasze są świetnym źródłem błonnika, dzięki czemu… Regulują pracę jelit i zapobiegają zaparciom. Wpływają korzystnie na mikrobiotę jelitową (dokarmiamy nimi bakterie). Wpływają na poczucie sytości, dzięki czemu po dodaniu ich do posiłku najadamy się na dłużej. Wspomagają utrzymanie prawidłowej masy ciała. Przyczyniają się do obniżenia poziomu cholesterolu i glukozy we krwi. Redukują ryzyko nowotworu jelita grubego, zapobiegają powstawaniu uchyłków jelita grubego, chorób układu krążenia, cukrzycy typu 2. Kasze mogą być świetnym źródłem witamin i składników mineralnych Są dobrym źródłem m.in. żelaza, cynku, magnezu, kwasu…
-
Jadłospis wegański na czas ciąży i laktacji
Diety roślinne (wegetariańskie, a w tym wegańskie) mogą być stosowane w czasie ciąży, jeżeli zbilansowanie diety skutecznie pokrywa zapotrzebowanie na energię i składniki odżywcze niezbędne do wzrostu i rozwoju płodu. O diecie roślinnej w ciąży pisałam w tym artykule, a o suplementacji w czasie ciąży pisałam tutaj. W tym miejscu natomiast znajdziesz porady, co zrobić w przypadku wystąpienia mdłości i wymiotów w czasie ciąży. Poniżej znajdziesz natomiast przykład jadłospisu wegańskiego na czas ciąży i/lub laktacji. Jest to przykładowy dzień z gotowych jadłospisów o kaloryczności 2200 kcal (dostępnych w sklepie). Jadłospis opiera się na prostych posiłkach i łatwo dostępnych produktach. Jadłospisy…
-
Jadłospis wegański – przykład diety na 2200 kcal
Poniżej znajdziesz przykład jadłospisu wegańskiego. Jest to przykładowy dzień z gotowych jadłospisów o kaloryczności 2200 kcal (dostępnych w sklepie). Jadłospis opiera się na prostych posiłkach i łatwo dostępnych produktach, bo osobiście wierzę, że o wiele łatwiej jest wprowadzić zalecenia bazując na prostych do przygotowania potrawach. Każdy posiłek ma obliczoną wartość kaloryczną oraz zawartość makro składników. Znajdziesz tam też zawartość wapnia, żelaza i cynku. Na końcu jadłospisu jest podsumowanie dzienne. W ten sam sposób oznaczone są jadłospisy dostępne w sklepie, ale mają one dodatkowo listy zakupów i porady na temat modyfikacji posiłków. Kcal – kaloryczność W – węglowodany (oznaczone w gramach) B…


























