-
Zakwas z buraka, czy warto go pić? Właściwości, żelazo i fakty
Czy warto pić zakwas z buraka? Czy zakwas z buraka ma dużo żelaza? Zakwas z buraka regularnie wraca jako domowy sposób na zdrowie, odporność i „podniesienie żelaza”. Problem w tym, że te hasła często wrzuca się do jednego worka. Zakwas z buraka nie jest szczególnie dobrym źródłem żelaza, ale może mieć sens jako element diety, zwłaszcza w kontekście fermentowanych produktów. Warto tylko oddzielić to, co wynika z mechanizmu i składu, od tego, co jest już skrótem myślowym. Zakwas z buraka sam w sobie nie jest produktem o wysokiej zawartości żelaza. 100 g buraka zawiera niecały 1 mg żelaza (dokładnie 0,8 mg).…
-
Żelazo w diecie roślinnej – niedobory, źródła i badania
Aktualizacja: 22.07.2026 Czy dieta roślinna zwiększa ryzyko niedoboru żelaza i anemii? Żelazo w diecie roślinnej jest dość kontrowersyjnym tematem. W tym wpisie porządkuję najważniejsze informacje na temat bilansowania żelaza na diecie wegańskiej i wegetariańskiej. Do czego jest nam potrzebne żelazo? Żelazo wchodzi w skład hemoprotein, czyli białek, które zawierają cząsteczkę hemu (porfiryny). Białka te mają różne funkcje w organizmie. Np. jest to hemoglobina, przy której udziale w organizmie przenoszony jest tlen z płuc do wszystkich tkanek i narządów. Mioglobina, która odpowiada za przechowywanie tlenu w komórkach mięśniowych. Są też cytochromy P450, które odpowiadają za metabolizm i oczyszczanie organizmu z leków…
-
Czy kawa i herbata hamuje wchłanianie żelaza?
Czy herbata hamuje wchłanianie żelaza? Co z kawą, matchą i rooibosem? Wiele osób nie wyobraża sobie posiłku bez herbaty. Tego nawyku uczono nas często już w przedszkolu. Problem pojawia się wtedy, gdy przy niskiej ferrytynie albo podczas odbudowy zapasów żelaza taki napój zaczyna mieć realne znaczenie dla wchłaniania żelaza z posiłku. Na początku jednak warto też uporządkować jedną rzecz. W diecie mamy żelazo hemowe i niehemowe. Żelazo hemowe pochodzi z produktów odzwierzęcych i zwykle wchłania się łatwiej. Żelazo niehemowe znajduje się głównie w produktach roślinnych i żywności fortyfikowanej, a jego wchłanianie jest znacznie bardziej zależne od tego, co pojawia się…
Przeczytaj także...
Jak wygląda Twój stolec?
Kiszenie, marynowanie i zdrowe dżemy
Dieta wegańska dla serca
-
Kwas fitynowy – czy jest szkodliwy? Fakty i mity
Kwas fitynowy regularnie wraca w internetowych ostrzeżeniach jako składnik, który blokuje składniki odżywcze i czyni produkty roślinne mniej wartościowymi. To jednak zbyt prosty skrót. Kwas fitynowy rzeczywiście może zmniejszać biodostępność części składników mineralnych, zwłaszcza żelaza i cynku, ale znaczenie tego efektu zależy od całego kontekstu diety, sposobu przygotowania żywności i tego, czy mówimy o pojedynczym posiłku, czy o długoterminowym sposobie żywienia. Czym jest kwas fitynowy i gdzie występuje? Kwas fitynowy należy do naturalnych składników roślin. Znajduje się w warstwie aleuronowej zbóż, nasion, orzechów, warzyw i owoców, gdzie stanowi główną formę magazynu fosforu (60-70%). Niektóre produkty roślinne zawierają go więcej fitynowego…
-
Dieta wegetariańska w niedoczynności tarczycy i Hashimoto
Odpowiednio zbilansowana dieta wegetariańska w niedoczynności tarczycy i chorobie Hashimoto jest niezwykle ważna. Pacjenci najczęściej skupiają się na odchudzaniu, poszukują restrykcyjnych diet odchudzających lub różnych eliminacyjnych. Wokół choroby Hashimoto w internecie bowiem narosło wiele mitów. Jednym z takich mitów jest, że dieta wegetariańska w niedoczynności tarczycy i chorobie Hashimoto jest niewskazana. Ten post jest dostępny również w formie podcastu: Dlaczego zdrowie tarczycy jest ważne? Hormony tarczycy regulują wiele procesów metabolicznych w organizmie. Tarczyca wytwarza hormony takie, jak tyroksyna (T4) i trijodotyrinina (T3), a ich produkcja jest stymulowana przez tyreotropinę (TSH). Dieta wegetariańska w niedoczynności tarczycy może dostarczać wszystkich niezbędnych składników…
-
Za dużo żelaza? Hemochromatoza – dieta i zalecenia
Czym jest hemochromatoza i czy mając podwyższone stężenie żelaza w wynikach badań należy się obawiać, że jest się obciążonym tą chorobą? Podwyższone żelazo albo ferrytyna w wynikach badań nie oznaczają jeszcze hemochromatozy. To ważne, bo ferrytyna może rosnąć także z innych powodów, na przykład w przebiegu stanu zapalnego, chorób wątroby czy zaburzeń metabolicznych.Hemochromatoza jest natomiast konkretną chorobą związaną z zaburzoną regulacją gospodarki żelazem i jego nadmiernym odkładaniem w organizmie. Dobra wiadomość jest taka, że dziś wiemy o niej dużo więcej niż kiedyś, potrafimy ją rozpoznawać znacznie wcześniej i skutecznie leczyć.W tym artykule uporządkuję najważniejsze kwestie: czym jest hemochromatoza, jak interpretuje…
-
Żelazo w diecie roślinnej – wykład
Moje podcasty znajdziesz w aplikacjach: Apple Podcasts – Iwona Kibil – Vegetitian Spotify – Iwona Kibil – Vegetitian YouTube – Iwona Kibil dietetyk Soundcloud – Iwona Kibil – Vegetitian Przeczytaj również koniecznie artykuł na temat żelaza. Znajduje się w tym miejscu.
-
Insulinooporność a dieta wegańska - jak komponować dietę roślinną?
Czy przy insulinooporności można jeść wegańsko? Insulinooporność a dieta wegańska nie wykluczają się. Nie trzeba z takiej diety usuwać owoców, strączków ani pełnoziarnistych produktów zbożowych tylko dlatego, że zawierają węglowodany. Znaczenie ma to, z jakich produktów składa się dieta, ile dostarcza błonnika, białka i tłuszczów nienasyconych oraz czy ilość energii jest dopasowana do potrzeb danej osoby. Wątpliwości pojawiają się zwykle dlatego, że dieta wegańska zawiera sporo węglowodanów. A przy insulinooporności często słyszymy, że trzeba je ograniczać i wybierać wyłącznie produkty o niskim indeksie glikemicznym. Tyle że sama ilość węglowodanów nie mówi jeszcze, czy dieta jest dobrze skomponowana. Znaczenie ma również…
-
Który napój roślinny wybrać?
Jaki napój roślinny wybrać? To pytanie często słyszę od pacjentów. Który napój będzie najlepszy i najbardziej wartościowy pod kątem odżywczym? Jak dużo mogę go pić itp. W tym artykule postaram się odpowiedzieć na te pytania. Jeżeli miałabym wybrać jeden najważniejszy powód, dlaczego warto sięgać po napoje roślinne, powiedziałabym, że ze względu na wapń. Napoje roślinne (jeżeli są wzbogacane w wapń) mogą być świetnym źródłem tego składnika. Informacja ta jest szczególnie przydatna dla wegan, gdyż w diecie bez nabiału jednak trochę trudniej jest spożyć dzienną porcję wapnia (minimum 1000 mg na dzień). Jednak oprócz samej zawartości wapnia w produktach roślinnych liczy…
-
Przepisy wegańskie, Bilansowanie diety roślinnej, Przepisy wegańskie dla dzieci, Składniki odżywcze w diecie roślinnej
Owsianka idealna
Wbrew temu wszystkiemu, co opowiadają w social mediach, zarówno płatki owsiane, jak i owsianki są zdrowe! Dzisiaj pokażę ci, jak zrobić owsiankę na szybko i jak dobrać składniki, aby posiłek był najbardziej wartościowy. Dla kogo owsianka będzie dobrym śniadaniem? W zasadzie dla każdego, kto lubi owsianki. Jednak źle zbilansowana owsianka może nie służyć niektórym osobom, np. osobom z insulinoopornością czy cukrzycą, gdyż przygotowana na niezbyt zdrowy sposób (np. z dodatkiem syropów, przetworzonych płatków lub słodzonych mieszanek musli), będzie podwyższać poziom glukozy (i tym samym insuliny) we krwi. Poza tym po 1-2 godzinach od takiego posiłku jest się znowu głodnym. Za chwilę…
